Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği’nin Ocak-Haziran 2025 verilerine göre, Türkiye’nin toplam su ürünleri ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 artışla 974 milyon dolara ulaştı.
Türk somonu ihracat artışında en büyük payı aldı
Diğer taraftan miktar bazında ihracat, yüzde 13 düşüşle 132 bin 500 ton olarak kaydedildi. Yılın ilk yarısında, su ürünleri ihracatının lideri levrek oldu. Levrek ihracatı, yüzde 10 artışla 303 milyon dolar, çipura ise yüzde 8 artışla 273,7 milyon dolar olarak gerçekleşti. Türk somonu, yüzde 17’lik artışla 217 milyon dolar döviz girdisi sağladı ve sektördeki ihracat artışında en büyük payı aldı.
Türk somonunun ihracattaki yükselişi, özellikle Karadeniz’deki üretim alanlarının genişlemesiyle sağlandı. Sinop, Samsun, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin gibi şehirlerde kurulan balık çiftliklerinde yılın ilk yarısında 32 bin ton Türk somonu üretildi. Sektör temsilcilerine göre, 2035 yılına kadar Türk somonunun yıllık ihracat geliri 1 milyar dolara ulaşacak.
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, ihracat fiyatlarındaki artışın, rakip ülkelerdeki üretim düşüşleri ve Türkiye’nin işlenmiş ürünlere yönelmesiyle sağlandığını ifade etti. Kızıltan, sektörün 2025 sonu için hedeflediği 2 milyar dolarlık ihracat rakamını yakalayacağına inandıklarını belirtti.
“İşlenmesi sonucunda birçok yeni pazara ulaşılacağını öngörüyoruz”
Türk somonunun 2019 yılında 29 milyon dolar olan ihracatının, 2024 yılı itibariyle 498 milyon dolara yükseldiğini belirten Kızıltan, “Türk somonunda hasatlar temmuz ayında bitti. Bu balığın ve dondurulmuş olan ürünlerin yıl sonuna kadar tamamının satılacağını öngörüyoruz. Bunun da yaklaşık 500 – 600 milyon dolar civarında Karadeniz’deki üreticilerimize ihracat geliri olarak yansıyacağını öngörüyoruz. Türk somonu dediğimiz aslında alabalığın bir türü. Alabalığın belli bir süre iç sularda yetiştirilerek 400 gramdan sonraki boyutlarda Karadeniz’e indirilerek tuzlu suya geçişi ve oradan da 3-4 kiloya kadar büyütülmesi anlamına gelen bir üretim prosesi. Burada pazar imkanları geniş. Balığın bir süre sonra tamamının fileto yapılması veya işlenmesi sonucunda birçok yeni pazara ulaşılacağını öngörüyoruz. Karadeniz’de özellikle bu konularda yapılacak yatırımlarla 2032 yılına, en geç 2035 yılına kadar 1 milyar doların üzerinde bir Türk somonu geliri olacak Türkiye’nin” dedi.
Kızıltan, yılın ilk yarısında toplam 217 milyon dolarlık Türk somonunu ihracatının yaklaşık 151 milyon dolarlık bölümünün Rusya Federasyonu’na gerçekleştirildiğini belirterek, Belarus ve Japonya’nın Rusya’yı izlediğini dile getirdi.
