İstanbul Ticaret Borsası tarafından düzenlenen “Borsa Meydanı’nda Sektörler Konuşuyor” toplantısının bu oturumunda, genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) konusu masaya yatırıldı. Tarım arazilerindeki daralma, artan nüfus ve hayvansal ürün talebinin üretim üzerindeki baskısı çerçevesinde, GDO’nun potansiyeli, riskleri ve alternatif çözümler tartışıldı.
Online olarak düzenlenen toplantıya İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap, gazeteci Celal Toprak moderatörlüğünde katılım sağladı. Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Fatih Kaya, Türkiye Tohumcular Birliği Genel Sekreteri Dr. Muhteşem Torun, Gıda Güvenliği Uzmanı Prof. Dr. Nevzat Artık ve İSTİB Meclis Üyesi Ahmet Yücesan de konuşmacı olarak yer aldı.
GDO’lu Ürünler Hayvancılıkta İthal Ediliyor, Ama Üretilemiyor
Toplantının açılışında konuşan İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap, Türkiye’de GDO’lu ürünlerin sıkı denetimlere tabi tutulduğuna dikkat çekerek, “Halk sağlığı açısından güçlü bir koruma mekanizması uygulanmaktadır. Ancak, hayvan yemi olarak bazı GDO’lu ürünlerin ithalatına izin verilmektedir. Aynı ürünlerin ülkemizde üretimi ise yasaktır. Denetimli bir üretim, hayvancılıkta ithalata bağımlılığı azaltıp maliyetleri düşürecektir” dedi.
GDO’lu Ürünlere Hapis Cezası Düzenlemesi
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Fatih Kaya, Türkiye’de GDO’lu ürünlerin onayı alınmadan piyasaya arz edilmesinin yasak olduğunu vurguladı. Kaya, “Bu yasağın ihlali durumunda, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın izni olmadan ürün piyasaya sürenler için 5 ila 10 yıl arasında değişen hapis cezası öngörülmektedir. Türkiye, yaptırımlar açısından dünya genelinden ayrılmakta ve daha katı bir uygulama sergilemektedir” dedi.
GDO Teknolojisi Tamamen Reddedilmemeli
Türkiye Tohumcular Birliği Genel Sekreteri Dr. Muhteşem Torun, Türkiye’nin tohumculuk sektöründe dışa bağımlılığını azaltma noktasında önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti. Torun, “GDO teknolojisinin tamamen reddedilmesi yerine, devlet denetiminde geliştirilmesi ve gerektiğinde stratejik amaçlarla kullanılabilmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı. Torun, bunun yerli ve milli üretimin önünü açmak için önemli bir adım olabileceğini belirtti.
Biyogüvenlik Sistemi Yeniden Güçlendirilmeli
Gıda Güvenliği Uzmanı Prof. Dr. Nevzat Artık, Türkiye’nin GDO’lu tohum üretiminde kısıtlı bir altyapıya sahip olduğunu ve verimlilik artışında zorlandığını belirterek, yerli tohumculuk sisteminin güçlendirilmesinin zorunlu olduğunu söyledi. Artık, biyogüvenlik sisteminin yeniden tesis edilmesinin kritik öneme sahip olduğunu ve Biyogüvenlik Kurulu’nun yeniden yapılandırılarak aktif hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Alternatif Olarak Ele Alınabilir”
İstanbul Ticaret Borsası Meclis Üyesi Ahmet Yücesan, Türkiye’de tarım arazilerinin daralmasının üretimi baskıladığını belirterek, GDO’ların bu baskıyı hafifletmek için bir çözüm olabileceğini söyledi. Yücesan, “Son yıllarda ekim alanlarımız giderek daralıyor. Bu durum, hem artan nüfus hem de hayvansal ürünlere olan talebin yükselmesiyle birlikte düşündüğümüzde, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından bizi iki temel seçeneğe zorluyor. Ya mevcut alanlarda birim alandan elde ettiğimiz verimi artıracağız ya da yeni ekim alanları açmak zorunda kalacağız. Genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO), özellikle verimlilik açısından önemli bir potansiyele sahip. Bu ürünler, zararlılara ve kuraklığa karşı dirençli yapıları sayesinde üreticilere daha istikrarlı ve yüksek verim sağlama imkânı tanıyor. Bu yönüyle değerlendirildiğinde, mevcut üretim baskısını hafifletmek için GDO’lu çeşitler, dünyada olduğu gibi bizde de bir alternatif olarak ele alınabilir” dedi.
