Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait Girişimcilik ve İş Demografisi istatistiklerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre, geçen yıl kurulan yeni girişimlerin oranı yüzde 15,8 seviyesinde gerçekleşti. 2023 yılında bu rakam yüzde 15,5 olarak kayıtlara geçmişti.
TÜİK’in verilerine göre, 2024 yılında doğan girişimlerin toplam istihdama katkısı yüzde 4,9 düzeyinde kaldı. Kurum tarafından yapılan açıklamada, 2019/2152 sayılı Avrupa İş İstatistikleri Yönetmeliği kapsamında uyumlaştırma çalışmaları yapıldığı ve Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri ile Girişimcilik ve İş Demografisi göstergelerinde revizyonlara gidildiği belirtildi.
Ticaret Sektörü Önde
Sektör bazında incelendiğinde, yeni kurulan işletmelerin yüzde 32,1’inin toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin onarımı alanında yoğunlaştığı görüldü. Ulaştırma ve depolama sektörü yüzde 16,8 ile ikinci sırada yer alırken, inşaat sektörü yüzde 10,1 oranıyla üçüncü oldu.
İstanbul, Ankara ve İzmir İlk Üçte
İller bazında değerlendirildiğinde, İstanbul 2024 yılında kurulan girişimlerin dörtte birinden fazlasına ev sahipliği yaptı. Yeni girişimlerin yüzde 25,8’i İstanbul’da kurulurken, başkent Ankara yüzde 7,5, İzmir ise yüzde 6,5 pay aldı.
Kapanan İşletme Oranı Yüzde 12,9
İstatistiklerde 2022 yılında faaliyetine son veren girişimlere de yer verildi. Buna göre ölen girişimlerin oranı yüzde 12,9 olarak belirlendi. Bu girişimlerin istihdamdaki payı ise yüzde 4,2 düzeyinde kaldı. Kapanan işletmelerin sektörel dağılımında yüzde 35 ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin onarımı sektörü başı çekti. İstanbul, faaliyetini sonlandıran girişimlerin yüzde 25,7’sinin bulunduğu il oldu.
Hayatta Kalma Oranları
TÜİK verileri, girişimlerin yaşam sürelerine ilişkin bilgiler de içerdi. 2023 yılında kurulan işletmelerin yüzde 78,3’ü faaliyetini sürdürdü. 2022 yılında doğan girişimlerin bir yıllık hayatta kalma oranı yüzde 75,2, iki yıllık hayatta kalma oranı ise yüzde 58,6 olarak tespit edildi.
Hızlı Büyüyen ve Ceylan Girişimler
2024 yılında hızlı büyüyen girişimlerin toplam içindeki payı yüzde 14,4 olarak hesaplandı. Ceylan olarak adlandırılan girişimlerin oranı ise yüzde 2,4 seviyesinde gerçekleşti. Hızlı büyüyen girişimlerin sektörel dağılımında imalat yüzde 23,5, toptan ve perakende ticaret yüzde 20,5, inşaat yüzde 15,2 oranıyla öne çıktı. Ceylan girişimlerde ise imalat sektörü yüzde 27, toptan ve perakende ticaret yüzde 15,2, inşaat yüzde 12,4 pay aldı.
Teknoloji Düzeyi ve Kuruluş Yılı Analizi
İmalat sanayinde kurulan yeni girişimlerin teknoloji düzeyi dağılımına bakıldığında, yüzde 57,8’inin düşük teknoloji ürünleri ürettiği saptandı. Orta düşük teknoloji ürünleri üreten girişimlerin payı yüzde 29,6, orta yüksek teknolojinin payı yüzde 11,7 oldu. Yüksek teknoloji düzeyinde ürün üreten girişimlerin oranı ise yalnızca yüzde 0,9 olarak kaydedildi.
Kuruluş yılına göre yapılan analizde, 2016-2020 döneminde kurulan girişimlerin 2024 yılındaki ciro payının yüzde 16,6, istihdam payının yüzde 20,1 olduğu belirlendi. 2021 ve sonrasında kurulan girişimlerin istihdam payı yüzde 17,4 düzeyinde bulundu. 1990 ve öncesinde kurulan eski girişimlerin ihracat payı yüzde 17,3, ithalat payı ise yüzde 28,4 olarak raporlandı.
ANKARA (İGFA)
