Kıbrıs’ta oda başkanlarının katılımıyla düzenlenen “Yasa Dışı Tütün Mamulü Ticareti ile Mücadele Konferansı”nda, yasa dışı tütün ticaretinin ekonomiye ve esnafa verdiği zarar ele alındı.
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, konferansta yaptığı konuşmada “Kaçak tütün mamulleri hem devletin vergi gelirlerini azaltan hem de esnafı haksız rekabete mahkûm eden bir sorun. Kaçak ürünlerin piyasaya sürülmesi, esnafımızın yasal zeminde yaptığı ticareti sekteye uğratırken, illegal yollarla ülkeye sokulan ürünlerden dolayı devletimiz önemli vergi kayıpları yaşıyor. Üstelik bu durum, hem kamu kaynaklarının erimesine hem de işletmelerin artan mali yükler karşısında ayakta kalmakta zorlanmasına yol açıyor. Bu nedenle denetimlerin güçlendirilmesi, kayıt dışı üretim ve satışın engellenmesi ve mevzuatın daha caydırıcı hale getirilmesi hayati önem taşıyor” dedi.
150 Bin Esnaf Haksız Rekabetle Karşı Karşıya
Yasa dışı tütün mamullerinin Türkiye ekonomisine verdiği zararın her geçen yıl arttığını belirten Palandöken, “Kaçak tütün ve tütün mamulleri ticareti, devletimizin vergi gelirlerinde yaklaşık 120 milyar liralık kayba neden oluyor. Bunun yanında çoğunluğu bakkal ve büfelerden oluşan ‘150 bin esnaf’, haksız rekabet nedeniyle ciddi gelir kaybı yaşıyor. Yasal olarak satışı mümkün olmayan bazı tütün mamulleri yurtdışından kaçak yollarla ülkeye giriyor; aracılar büyük kazanç sağlarken esnafımız yüzde 2–5 gibi düşük kârlarla ayakta kalmaya çalışıyor. Bugün pazarın yaklaşık yüzde 7’sini kaçak sigaralar oluştururken, vergisiz açık tütün ve doldurulmuş makaron ile birlikte bu oran yüzde 20’ye kadar çıkıyor. Bu tablo, yasa dışı ticaretin ulaştığı tehlikeli boyutu göstermekte ve doğrudan esnafın ekmeğiyle oynamaktadır” ifadelerini kullandı.
“Cezalar Caydırıcı Hale Getirilmeli”
Yasa dışı ticarete karşı mücadelede hem idari hem hukuki düzenlemelerin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Palandöken, “Denetim mekanizması daha etkin ve yaygın şekilde çalışması şart. Sahada yürütülen denetimler elbette çok önemlidir ancak bu sürecin etkili olabilmesi için cezaların daha caydırıcı hale getirilmesi ve kontrol mekanizmalarının sürekli, sistemli ve güçlü şekilde uygulanması gerekiyor. Yasa dışı ticaret yalnızca esnafı değil, kamuyu, tüketiciyi ve ekonominin tamamını ilgilendiriyor. Bu nedenle hem kamuoyunun bilinçlendirilmesi hem de mevzuatın güçlendirilmesi kritik önem taşımaktadır. Unutulmamalıdır ki, illegal yollarla ülkeye giren ürünler yalnızca vergi kaybına neden olmuyor, aynı zamanda tüketicilerin sağlığını da ciddi şekilde tehdit ediyor” şeklinde konuştu.
