İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 (UPİ) çalışmaları kapsamında Tarihi Havagazı Fabrikası’nda Paydaş Çalıştayı düzenledi. Kasım ayında tamamlanması hedeflenen planın hazırlık sürecinde 68 bin 838 kişiyle yüz yüze görüşme yapıldığı açıklandı.
Çalıştaya İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Zeki Yıldırım, Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Hakan Uzun, Başkan Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver, akademisyenler, sivil toplum örgütleri, dernekler ve odaların temsilcileri ile üniversite öğrencileri katıldı.
Yıldır: “Bugün önemsemediğimiz birçok sorunun büyük konular olarak karşımıza geldiğini görebiliriz”
Çalıştayda konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, ulaşımın bir kent hakkı olduğunu vurgulayarak “Burada önemli olan insan. Hareketlilik artıyor ama burada düşünmemiz gereken hareketlilik insan hareketliliği olmalı. Temel noktalara özen göstermemiz lazım. Bir diğer konu sürdürülebilirlik. Elden geldiğince yeni kavramlar üzerine kafa yormamız gerektiğini, o konuda uygulamalara öncelik vermemiz gerektiğini anlamak durumundayız. Aksi takdirde gelecekte, bugün önemsemediğimiz birçok sorunun büyük konular olarak karşımıza geldiğini görebiliriz” dedi.
Uzun: “Nadir örneklerden biri olacak”
İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Hakan Uzun, bu dönemin ulaşım planlaması açısından bir fark yarattığını belirterek “Geçmiş yıllara baktığımızda bu dönemin en büyük farkı şu oldu; ulaşım ana planlarında yapılan en büyük eleştiri mekânsal planlarla uyumu konusundadır. Bu dönem başkanımızın da talimatlarıyla şöyle bir fırsat gelişti; İzmir kent bütünü nazım plan çalışmalarıyla ulaşım ana planı çalışmaları paralel gitmeye başladı. Bu çok kıymetli, nadir örneklerden biri olacak. Bu sayede iki plan arasındaki uyum da en yüksek düzeye çıkarılmış olacak” dedi.
Alver: “Başkanımız kentimizi geleceğe hazırlamak için büyük bir çaba içinde”
Başkan Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver, İzmir ulaşım ana planı çalışmalarının Ağustos 2025’te başladığını ve yoğun veri toplama süreciyle ilerlediğini aktardı. Nüfusu 4,5 milyonu aşan ve hareketlilik düzeyi Türkiye ortalamasının üzerinde olan İzmir için ulaşım planlamasının kritik önem taşıdığını vurgulayan Alver, on binlerce anket, trafik sayımı ve toplu taşıma memnuniyet anketi gibi çalışmaların yürütüldüğünü belirtti. Alver, “Bugünkü paydaşlarımızın katkılarıyla İzmir’in 2040 vizyonunda, beşer yıllık dilimler halinde ulaşım talebinin nerelere gideceğini öngöreceğiz” dedi ve 4-5 ay içinde sonuçları elde edeceklerini kaydetti.
68 Bin Kişiyle Görüşüldü
UPİ 2040 kapsamında yürütülen saha araştırmalarında Ekim 2025’te başlayan hane halkı anket çalışmaları tamamlandı. Kent genelindeki 693 mahallede 20 bin 332 hane ve bin 176 öğrenci yurdunda toplam 68 bin 838 kişiyle yüz yüze görüşme yapıldı.
Elde edilen veriler, kişi başına günlük hareketlilik oranının 1,51’den 1,77’ye yükseldiğini ortaya koydu. İzmir’de her gün yaklaşık 1,8 milyon kişinin toplu taşımayı kullandığı belirlendi. Günlük yolculukların yüzde 35’inin raylı sistemlerle gerçekleştirildiği, raylı sistem kullanımının ise yüzde 47’sini metronun oluşturduğu tespit edildi.
UPİ 2040 Proje Müdürü Melike Sarım Boynuyoğun, sunumunda “İzmir’in ulaşım vizyonunu birlikte belirlemek ve daha iyi bir noktaya getirmek için bir aradayız. Bu nedenle tüm ulaşım unsurlarını kapsayan bir plan oluşturmayı hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.
Planda Hangi Konular Ele Alınacak?
İzmir Ulaşım Ana Planı 2040; mevcut ulaşım altyapısının analizi, nüfus ve ekonomik büyüme öngörülerine dayalı projeksiyonlar, kara-deniz-hava-raylı sistemler arası entegrasyon, bisiklet yolları ve mikromobilite uygulamaları, yaya ulaşımı ve engelli erişimi, akıllı ulaşım sistemleri, düşük emisyon bölgeleri ile e-mobilite gibi başlıkları kapsayacak. Çevre ilçelerle ulaşım bağlantılarının güçlendirilmesi ve kamu-özel sektör-sivil toplum iş birliğiyle katılımcı bir planlama süreci yürütülmesi de çalışmanın temel bileşenleri arasında yer alıyor.
Plan ayrıca Türkiye-AB Mali İşbirliği IPA II Programı kapsamında daha önce hazırlanan İzmir Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planı’nı da (SKUp İzmir) sürecine entegre edecek.
İzmir Ulaşım Ana Planı 2040’ın kasım ayında tamamlanarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın onayına sunulması planlanıyor.
