CHP Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilen 2018 yılından bu yana ekonomik göstergelerin geriye gittiğini belirterek, vatandaşların giderek daha fazla yoksulluk ve borç içinde kaldığını söyledi.
“Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilen 7 yıllık süreçte bir arpa boyu yol alamadık. Şahlanan ne ülkemiz ne de vatandaşımızın ekonomik gücü oldu. Aksine, ekonomik kriz, açlık yoksulluk, döviz kuru, işsizlik, enflasyon ve vatandaşların borçları şahlandı” diyen Başevirgen, iktidarın yıllardır dile getirdiği “şahlanış” söyleminin aksine, Türkiye’nin ekonomik olarak büyük bir çöküş yaşadığını rakamlarla ortaya koydu.
Enflasyon ve Hayat Pahalılığı Zirvede
Başevirgen’in derlediği verilere göre, 2018’de yüzde 20,30 olan TÜFE enflasyonu, 2024 yılı sonunda yüzde 44,38’e yükseldi. Gıda enflasyonu da benzer şekilde artarak, 2018’de yüzde 25,11 iken 2024’te yüzde 43,58’e çıktı. Son beş yılda temel ihtiyaç kalemlerindeki fiyat artışları 10 katı buldu.
TÜİK’in 2025 yılı Mart ayı enflasyon oranı ise Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in tüm iyimser açıklamalarına rağmen yüzde 39,05 olarak gerçekleşti.
Ekonomide yaşanan bozulmanın en belirgin göstergelerinden biri de döviz kurları oldu. 2018 yılında 4,8 TL olan dolar kuru, 2025’te 36,5 TL seviyesine yükseldi. Altın fiyatları da tarihi zirveleri gördü. 2018 yılında 220 TL olan gram altın, 2025 yılı Mart ayı itibarıyla 3 bin 420 TL’ye kadar çıktı.
Maaş artışlarının bu yükseliş karşısında yetersiz kaldığını vurgulayan Başevirgen, emekli ve asgari ücretlinin aldığı maaşın “adeta harçlık seviyesine indiğini” ifade etti.
Açlık ve Yoksulluk Sınırı Yükseldi
Ekonomik krizin en çok etkilediği alanlardan biri de temel yaşam standartları oldu. 2018’de dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 1.637 TL, yoksulluk sınırı ise 5.331 TL iken, 2025 yılı Şubat ayında açlık sınırı 23.324 TL’ye, yoksulluk sınırı ise 75.973 TL’ye çıktı.
Başevirgen’in paylaştığı verilere göre, dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırını aşabilmesi için ailedeki tüm bireylerin asgari ücretle çalışması gerekiyor.
İşsizlik ve Beyin Göçü Hızla Artıyor
2018 yılında yüzde 16,5 olan geniş tanımlı işsizlik oranı, 2025 yılı itibariyle yüzde 28,1’e yükseldi. Özellikle üniversite mezunları arasında işsizlik oranının hızla arttığını belirten Başevirgen, gençlerin Türkiye’de gelecek göremediği için yurt dışına yöneldiğini söyledi.
Başevirgen, “Derin ekonomik kriz altında ezilen üniversiteden mezun olan gencimiz de, emekli olmuş 65 yaş üstü vatandaşımız da iş arıyor” ifadelerini kullandı.
Vatandaşın Borcu 4 Trilyonu Aştı
Son yıllarda ekonomik kriz nedeniyle vatandaşların bireysel kredilere ve kredi kartlarına yüklenmek zorunda kaldığını ifade eden Başevirgen, 2018 yılında 889 milyar TL olan bireysel borçların, 2025 yılı itibariyle 4 trilyon 127 milyar TL’ye yükseldiğini belirtti.
İcra ve iflas dosyalarındaki artışın da dikkat çekici olduğunu kaydeden Başevirgen, 2018 yılında 9 milyon 323 bin 253 olan icra dosyası sayısının, 2025 yılında 22 milyon 605 bine ulaştığını söyledi.
Sosyal Yardıma Muhtaç Haneler Artıyor
Ekonomik kriz nedeniyle geçinemeyen vatandaşların sosyal yardımlara muhtaç hale geldiğini vurgulayan Başevirgen, 2018 yılında 2,6 milyon hanenin sosyal yardım aldığını, bu rakamın 2024 yılı itibarıyla 3 milyon 688 bin 378’e yükseldiğini belirtti.
Ekonomik kriz, toplumun demografik yapısını da etkiledi. Erdoğan’ın yıllardır dile getirdiği “gençler evlensin, 3 çocuk yapsın” söylemlerine rağmen evlilik oranları düşerken, boşanmalar arttı.
2018 yılında 142 bin 448 olan boşanma sayısı, 2024’te 187 bin 343’e yükseldi. Aynı dönemde 553 bin 202 olan evlilik sayısı, sadece 568 bin 395’e çıktı.
