Avrupa Birliği finansmanıyla hayata geçirilen ANATOLİVAR Projesi çerçevesinde geliştirilen “Zeytin Atlası”, kamuoyunun erişimine açıldı. Türkiye’nin altı zeytincilik bölgesini kapsayan platform, yerel ve nadir çeşitlerin coğrafi dağılımını dijital ortama aktarırken agroekolojik üretim anlayışını benimseyen çiftçileri de sisteme dahil ediyor.
Proje Evi Kooperatifi koordinasyonunda, Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) ile Slow Food ortaklığında yürütülen ANATOLİVAR – Anadolu’da Zeytin Üreticisi Toplulukların Güçlendirilmesi Projesi, Marmara, Kuzey Ege, Orta Ege, Güney Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kapsamlı arazi çalışmaları yürüttü. Bu çalışmalar sonucunda oluşturulan dijital atlas, iki ayrı modülden oluşuyor.
Yaklaşık 400 bin ailenin geçim kaynağı olan zeytinciliğin sürdürüldüğü Türkiye’de 100’ün üzerinde yerel zeytin çeşidi kayıt altında bulunuyor. Atlasın birinci modülü, bu çeşitlerin coğrafi ve iklimsel dağılımını görünür kılmayı hedefliyor.
Zeytincilikte İlk Kez Uygulanan Yöntem
Söz konusu modül, Türkiye’de zeytincilik alanında daha önce kullanılmamış bir analiz tekniği olan Ekolojik Niş Modellemesi yöntemiyle hazırlandı. Yöntem sayesinde Dilmit ve Sarıulak gibi yerel çeşitlerin hangi coğrafi ve iklim koşullarında yetişebildiği dijital haritalar üzerinden izlenebiliyor. Proje yetkilileri, ilerleyen aşamada aynı yöntemin iklim değişikliği senaryolarının analizinde de kullanılacağını ve yerel çeşitlerin gelecekte yaşayabileceği uygun alanların belirlenmesinin planlandığını açıkladı.
Atlasın ikinci modülü, doğa dostu üretim anlayışını benimseyen çiftçi ve işletmeleri kapsıyor. Yerel çeşitleri koruyan, herbisit kullanmayan, süper yoğun endüstriyel üretim modellerinden uzak duran ve toprak ile su kaynaklarını gözeten üreticiler, belirlenen kriterler çerçevesinde bu platformda yer alabiliyor.
Değerlendirme süreci sonunda üreticilere “Temiz/Doğa Dostu”, “İklime Dirençli”, “Yerel Çeşit Koruyucusu”, “Agroekolojik”, “Organik”, “Nadir Çeşit Koruyucusu”, “Kalite ve Duyusal Mükemmellik”, “İzlenebilirlik” ve “Sosyal Sorumluluk Sahibi” gibi rozetler veriliyor. Sistemin, tüketicilerin izlenebilir ve güvenilir üreticilere erişimini kolaylaştırması ile sürdürülebilir üretimin yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
Atlasa ilişkin ayrıntılı bilgiye ANATOLİVAR Projesi’nin resmi dijital kanalları üzerinden ulaşılabiliyor.
İSTANBUL (İGFA)
