İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kapıdan kapıya atık toplama modeline dayanan “Dönüşüme Evde Başla” projesi, 8 ilçe ve 28 mahalleye ulaştı. İzdönüşüm tesisinde aylık karışık ambalaj atığı işleme kapasitesi, Nisan 2024 öncesindeki 400 tondan Mart 2025 itibarıyla 550 tona çıktı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile İzdoğa AŞ iş birliğiyle yürütülen proje kapsamında bugüne kadar 2 bin 800 ton ambalaj atığı toplandı. Toplanan atıkların yüzde 35’ini plastik, yüzde 30’unu cam, yüzde 25’ini kağıt-karton, yüzde 9’unu metal oluşturdu. Reddedilen atık oranı ise yüzde 0,95 olarak gerçekleşti.
Karabağlar’dan Narlıdere’ye 28 Mahalle
Proje şu an; Bayraklı, Bornova, Buca, Karabağlar, Karşıyaka, Konak, Menderes ve Narlıdere ilçelerinde toplam 28 mahallede sürdürülüyor. Önümüzdeki dönemde Bornova ve Bayraklı başta olmak üzere Karşıyaka, Narlıdere, Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe ilçelerinin tamamını kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. Artan kapasite ihtiyacı için Menemen Seyrek’te ikinci bir tesis kurulması da gündemde.
“Farkındalık Yükseldi”
İzdoğa AŞ Genel Müdür Yardımcısı İlkay Kalafat, “Nisan 2024’ten önce İzdönüşüm tesisinde aylık yaklaşık 400 ton karışık ambalaj atığını işleyip ayrıştırıyorduk. Başkanımız Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde Avrupa’daki örnek modeller incelenerek Mart 2025’te ‘Dönüşüme Evde Başla’ projesini hayata geçirdik. Artık ambalaj atıklarını kaynağında topluyoruz. Aylık topladığımız ambalaj atığı miktarı 550 tona kadar ulaştı ve tüm atıkları İzdönüşüm tesisinde türlerine göre ayrıştırıyoruz” diye konuştu.
Kalafat, projenin yalnızca atık miktarını artırmadığını, toplumsal farkındalık üzerinde de etkili olduğunu vurguladı. Kalafat, “İzmirliler artık hangi atığın ambalaj atığı olduğunu daha iyi biliyor. Bu süreç, tüketim alışkanlıklarında da önemli bir farkındalık yarattı” ifadelerini kullandı.
Projenin ilerleyen süreçteki hedeflerine de değinen Kalafat, “Projemiz önümüzdeki süreçte daha da yaygınlaşarak devam edecek. İzdönüşüm tesisindeki toplama kapasitemiz ve ayrıştırma faaliyetlerimiz yüzde 30-40 oranında arttı. ‘Dönüşüme Evde Başla’ projesinin tüm İzmir’e yayılmasını ve Türkiye’ye örnek olmasını hedefliyoruz” dedi.
Mobil Uygulama ve QR Kod Takip Sistemi
Projenin uygulandığı mahallelerde yaşayan vatandaşlar için mobil uygulama da hizmete girdi. Uygulama üzerinden talep, öneri ve şikayetler doğrudan tesise iletilebiliyor. iOS ve Android cihazlara ücretsiz indirilebilen uygulamaya Google hesabı veya telefon numarasıyla giriş yapılabiliyor.
Atık poşetleri üzerindeki QR kodlar aracılığıyla da hane bazlı takip sistemi devreye alındı. İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ tarafından geliştirilen bu sistem sayesinde toplanan poşetler ile haneler eşleştiriliyor, atıklar İzdönüşüm tesisinde türlerine göre ayrıştırılarak ekonomiye kazandırılıyor.
Konut alanlarının yanı sıra sanayi bölgelerinde de benzer çalışmalar başlatıldı. Kısıkköy Ege Sanayi ve Ticaret İhracat Merkezi’nde (ESTİM) faaliyet gösteren işletmelerden kaynaklanan ambalaj atıkları, İzdoğa koordinasyonunda toplanarak geri dönüşüme yönlendiriliyor.
